Protezler kullanım amaç ve yerlerine göre çok çeşitlidir. Belirli sebepler ile kaybettiğimiz uzuvlarımızın yerine, insan yapımı olan ve hammaddesi; akrilik, zirkonyum, porselen, titanyum vs. gibi maddeler ile uzuvlarımızın yerine geçecek bir şekilde üretilirler. Örneğin; çene yüz protezleri, el kol ayak bacak protezleri, diş protezleri, saç protezleri gibi birçok alanda insan sağlığını bir nebze de olsa kolaylık sağlayarak iyileştirebilir.

Sağlığımız için büyük önem arz eden protezler, artık hayatımızın her alanında karşımıza çıkabilmektedir. Diş protezleri de en önemli olanlarından biri olup kullanım amacına göre farklı farklı şekil ve türlerde üretilerek gerçek dişlerimiz yerini almaktadır. Tam protezler dişlerimizin tümü yerine geçecek şekilde kullanılabilirken; Kısmi protezler birkaç diş kayıplarında kullanılabilir.

Diş Protezi: Diş çürümeleri, diş kırılmaları, kaza sonucu diş kayıpları, diş dolgusunun çözüm olamadığı gibi durumlarda, yapılması gereken tüm tedaviler uygulandıktan sonra en son tercih edilen yapılar olarak bilinir. Kısacası diş hasarları tedavi ile düzeltilemeyecek durumlarda başvurulan yöntemlerdir.

Diş hekimliğinde uygulanan diş protezleri çeşitleri

  1. Sabit Diş Protezleri
  2. Hareketli Diş Protezleri
  3. İmplant Diş Protezleri
  4. Çene ve Yüz Protezleri

1.sabit diş protezleri

Diş protezleri içinde doğal dişe en yakın yapıda olan protez türüdür. Dolayısıyla bir ve birden fazla diş kayıplarında, hekimlerce en sık seçilen tedavi yöntemlerinde biridir.  Adından da anlaşılacağı üzere yapım aşamasında sabitlenir ve kullanıcı tarafından çıkarılıp takılamaz.

Sabit diş protezi hangi durumlarda kullanılabilir?

Sabit diş protezleri kişilerin kaybedilen dişlerin yerini doldurmak veya bozulan diş formunun düzeltilmesi ve işlevsel hale getirilmesi amacıyla ağızda bulunan doğal dişlerden faydalanılarak uygulanan bir yöntemdir. Dolayısıyla ağızda diş olmaması veya dişsiz bölümünün uç kısmında boşluk olması durumlarında sabit protez tedavi yöntemi zorlaşır. Dişsiz olan kısmın iki ucunda da protezi sabitleyebilmek için sağlıklı doğal dişlerimizin bulunması gerekmektedir. Aynı zamanda tek diş üzerine de uygulanabilen sabit protez türleri de bulunmaktadır.

Sabit diş protezi kullanımına kim karar verir?

Sabit Diş Protez yöntemi Diş Hekimlerince yapılacak, detaylı tetkik ve muayene sonucunda saptanır. Bununla birlikte hastanın ağzında bulunan dişler üzerinden yapılan bir tedavi yöntemi olduğundan sorunlu bölgenin sabit proteze uygunluğu gerekmektedir.

Sabit diş protezi çeşitleri

Temelde iki tanedir. Kullanılan madde türüne ve uygulama farklılıklarına göre çeşitlilik gösterir.

1.Kuron (Diş Kaplama)

2.Köprü

1.kuron (diş kaplama)

Kuron dişin görünen bölümünde yapılan alt yapıya denir. Genellikle porselen veya zirkonyum kullanılarak diş görünümü verilir. Çürük nedeniyle diş kaybı, kanal tedavisi sonucu dişin zayıflaması gibi oluşan diş deformasyonlarında doğal dişin küçültülerek üzerine yapılan kaplama işlemidir. Yerleştirilen yapı estetik amacıyla yapılabildiği gibi dişin çiğneme gücünü arttırabilmek için de yapılmaktadır. Kısaca var olan dişimiz üzerine yapılan bir çeşit tedavi yöntemidir.

Kuron’un da kendi içinde çeşitleri bulunmaktadır. Bunlar:

Laminate Kuron

Çeşitli sebeplerle kırılıp fiziksel formunu kaybeden tek dişlerde eski görünüm ve fonksiyon kazandırabilmek için dişin ön ve yan bölgelerine yapılan dolum sonucu diş deformasyonları giderme işlemidir. Genellikle porselen kullanılarak yapılır.

Teleskop Kuron

Dişin çiğneme gücünü kaybetmesi ve zayıflayan dişleri güçlendirmek ve dayanıklılık gücünü arttırmak için yapılan çift katmanlı kaplama işlemidir. Genellikle sinirleri alınmış dişler için kullanılan bir diş tedavi yöntemidir.

2.Köprü

Bir veya birden fazla yaşanan diş kayıplarında oluşan boşluklara, ağızda bulunan diğer dişlerden destek alınarak oluşturulan yeni diş formudur. Böylelikle diş kaybı oluşan boşluklar dolmuş ve diğer dişlerin bu boşluktan olumsuz etkilenmesinin önüne geçilmiş olunur. Aynı zamanda estetik açıdan kişinin görünümü onarılmış olup psikolojik açıdan da insanı rahatlatan bir diş tedavisidir. Zamanla gerçek dişin yerini alarak ağız içinde uyum kazanır.

Köprünün de kendi içinde türleri bulunur. Bunlar:

Maryland Köprü

Ağzın ön bölümünde bulunan tek diş kayıplarında kullanılır. Boşluğun iki yanında bulunan dişlerden tutucu form hazırlanarak boşluk giderilir. İşlem sağlam dişleri deforme etmeden yapılır. Aynı zamanda Estetik görünüm kazandırılır.

2.Hareketli diş protezleri

Sabit protezlerin kullanılamayacağı durumlarda başvurulan ve hastaların istedikleri zaman çıkarıp takabileceği şekilde tasarlanan, diş kayıplarını önlemeye yönelik uygulanan diş tedavi yöntemleridir.

Hareketli diş protezleri türleri şunlardır:

Tam Protezler (Damak diş protezleri)

Hastanın ağzında hiç diş kalmaması durumunda başvurulan yöntemdir. Doku desteği ile oluşturularak hastanın damağına oturtulur. Kişi konuşurken, öksürürken vs bu protez yerinden oynayabilir. Bu yüzden kullanımı sabit protezlere göre çok rahat olmayabilir. Günümüzde artık çene kemiğine monte edilen İmplantlar sayesinde bu yöntemin tercih edilmesi biraz azalmış durumdadır.

Parsiyel (Bölümlü) Protezler (Kancalı Protezler)

Büyük diş kayıplarına uygulanan, sabit protez işleminin yapılamayacağı durumlarda kısmi olarak uygulanan hareketli diş protez türüdür. Ağızda bulunan doğal dişler dayanak olarak kullanılarak protez bu dişlere kanca sayesinde geçirilir. Dolayısıyla hem doku hem de diş destekli bir formdadır.

Hassas Tutuculu Protezler (Çıtçıtlı Protezler)

Parsiyel protezlerin kancalarının ön dişlerde dıştan görünmesi sonucunda estetiği olumsuz etkilediği gözlenmiş ve bunun sonucunda çıtçıtlı protezler geliştirilmiştir. Bu protez türünde kanca yerine dişin iç yüzeyine çıtçıt yerleştirilerek dayanak oluşturulur. Böylelikle estetik görüntü bozulmadan tedavi en iyi şekilde gerçekleştirilmiş olur.

Diş üstü Protezler

Bireyin ağzında ilerde çekilmesi düşünülen veyahut eğri ve çarpık duran dişlerin kökünün kalması suretiyle tutuculuğunun protezin altında kalan dişlere yapılan başlıklar ile sağlandığı protez diş tedavi yöntemidir.

Bazı hareketli protezler İmplant proteze göre daha ekonomik ve hızlı sonuç almayı sağlamaktadır. Bu yüzden günümüzde yeni çıkan teknolojilere rağmen bazı hareketli protezler, diş sağlığı açısından halen en sık seçilen tedavi yollarından biridir.

3.İmplant diş protezleri

Diş kayıpları sonucu kaybedilen dişin veya dişlerin yerine çene kemiğine monte edilerek yapılan implantın üstüne yapılan protez türleridir. Tek dişlere yapılabildiği gibi köprüler için de kullanılan bir yöntemdir.

4.Çene ve yüz protezleri

Kafa ve yüz dokuları kaybının yanında gerçekleşen diş kayıplarında kullanılan protezlerdir. Çene ve yüz cerrahisinin alt dalında yer aldığı için, cerrahlar diş protezi konusu olduğunda diş hekimlerinden destek almaktadır.

Diş protezi temizliği ve bakımı nasıl olmalıdır?

Sabit veya hareketli diş protezi olsun farketmez, gerçek diş bakımımıza nasıl özen gösteriyorsak protez dişlerimize de aynı özeni hatta daha fazlasını göstermemiz gerekmektedir. Protez dişlerimizin ömrü ve ağız sağlığımız bu göstereceğimiz özene bağlıdır.

Hareketli protez kullananlar; her yemek sonrası protez dişlerini çıkarıp temizlemelidir. Aynı zamanda gece yatmadan önce çıkararak uyuması önerilir. Çıkan protezler içi su dolu kapta bekletilmelidir. Protezler kimyasal içeriğine sahip ürünler ile temizlenmemelidir. Protez temizleme tozu haftada iki kez kullanılmalıdır.

Sabit protez kullananlar ise her gün yemeklerden sonra, protez dişler için özel üretilmiş olan yumuşak kıllı fırçalar ile dişlerini fırçalamalı ve diş aralarını diş ipleri ile temizlemeli. Gerektiğinde ara yüz fırçaları ile ince bakımlarını atlamamalıdır.

Diş protez bakımının aksatılması durumlarında, ağız içinde oluşan bakteriler diş eti problemlerine, ağızda oluşan kötü kokulara, ağzımızda bulunan sağlıklı dişlerin zamanla zarar göreceğine hatta bu dişlerimizin kaybına bile sebep olabilir. Diş protezine sahip olan kişilerin şikayetleri olmasa bile her 6 ayda bir diş hekimine kontrole gitmesi önerilmektedir.



Bir cevap yazın