Pedodonti: Çocuk Diş Hekimliği

0-13 yaş arası çocukların çene ve diş gelişimini takip eden, herhangi bir problemde tedavisi ile ilgilenen, önleyici tedbirler alan diş hekimliği dalıdır. Bebeklik çağında gelişen süt dişleri, çocuğun beslenmesi, konuşması, kalıcı dişlerin oluşması açısından büyük bir öneme sahiptir. Dolayısıyla, Pedodontinin ilk ve temel amacı olası diş sorunlarını önlemek ve gelişimine yardım etmektir. Çocukların ağız ve diş sağlığını takip ve tedavi eden pedodonti, süt ve daimî dişlerin korunmasını sağlamakla yükümlüdür.

Pedodontinin Başlıca İlgilendiği Alanlar

  • Çocuklar için Koruyucu ve önleyici diş hekimliği
  • Süt dişlerinde meydana gelen çürüklerin tetkik ve tedavi işlemleri
  • Çocuklarda görülen bruksizm (diş gıcırdatma) tedavisi
  • Çocuklarda genetik diş rahatsızlıklarının tetkik ve tedavisi
  • Çocuklarda sıklıkla karşılaşılan diş kırığı tedavileri
  • Çeşitli sebepler ile Çocuklarda görülen diş kaymaları, çene kaymaları, diş çarpıklığı gibi ortodontik sorunların tetkik ve tedavisi.
  • Çocukların ağız, yüz ve çene gelişiminde görülen problemlerin tetkik ve tedavisi.
  • Çocuklarda yaşanan periodontoloji (diş eti hastalıkları) rahatsızlıklarının tetkik ve tedavisi.
  • Spor ile ilgilenen çocuklar için özel üretilmiş plakları uygulama teknikleri.
  • Ebeveynlerin çocuk diş sağlığı ve bakımı hakkında bilinçlendirilmesi ve eğitilmesi.
  • Kısacası, pedodonti anabilim dalı; çocuğun doğumundan 13 yaşına gelinceye kadar, hayatı boyunca keyifle ve istekli olarak gelebileceği bir yer olması bakımından ilk basamaktır. Bu nedenle çocuk ruh sağlığı ile yakından ilgisi bulunmaktadır.

Diş çıkarma (dişlenme) ne zaman başlar?

Dişlerin gözle görülür hale gelmesi, diğer bir adıyla dişlenme kişinin kalıtsal ve gelişim düzeyine göre bireyden bireye farklar olabilmekle beraber; genel olarak 6. Ayda başlar, 2,5-3 yaş arasında sona erer. Dişler genetik bir sıra izlemektedir. Hatta günümüzde bazı bebeklerin dişi çıkmış bir şekilde dünyaya geldiğini görebiliriz.

Diş Çıkarma Belirtileri

  • Diş çıkarma belirtileri de yine her bebekte farklı şekillerde olabilir. Bu durum zaman konusundaki gibi kalıtsal ve özneldir. Kimi bebek bu durumu çok rahatlıkla atlatabilirken; kimi bebeği zorlu bir süreç bekliyor olabilir. Başlıca belirtiler şöyledir:
  • Salya miktarının arttığı gözlenir.
  • Diş etlerinde kaşıntı olabilir, bu durum bebeğinizin sürekli elini ağzına götürmesine sebep olur.
  • Bebeğinizin gördüğü her şeyi ağzına götürüp ısırmaya çalışabilir.
  • Yanak ve çene bölgesinde şişlik ve kızarıklık görülebilir.
  • Huzursuzluk, iştahsızlık, uykuya dalmada güçlük gibi belirtilere rastlanır.
  • Ayrıca henüz bilimsel olarak diş çıkarma ile ilişkilendirilmemiş, daha çok annelerin gözlemlediği diş çıkarma belirtileri mevcuttur. Bunlar: İshal, ateş, cilt döküntüleridir.

Diş Çıkaran Bebeğe Yapılması Gerekenler

Bebeğinizin dişlerinin çıkmaya başladığını gözlemlediğiniz zaman ilk olarak diş etine hafif basınçlar uygulayarak nemli steril bezler ile masaj yapmaya başlayınız.

İçeriğinde koruyucu kimyasal boyalar içermeyen, organik diş kaşıyıcılarından yardım alabilirsiniz. Ancak kaşıyıcıyı kullanmadan önce bir müddet buzdolabında beklettikten sonra bebeğinizin eline veriniz. Bu soğukluk bebeğinize dokunmayacak şekilde ayarlanmalıdır. Soğuk olmasının nedeni dişlenme esnasında yaşanan ağrıları azaltmaya yöneliktir.

İştahı kesilen bebeklerinize ise, soğuk püre haline getirilmiş meyveler yedirerek; hem ağrısını azaltmış olursunuz hem de besin kayıplarının bir nebze de olsa önüne geçmiş olursunuz. Yine bu soğukluk bebeğinize dokunmayacak şekilde ayarlanmalıdır.

Diş çıkarımı esnasında huzursuz olan bebeğiniz muhtemelen ağrı çekiyordur. Eğer bebeğinizde geçmek bilmeyen bir ağrı söz konusu olduğunda parasetamol veya ibuprofen içeren şuruplar içirilebilir. Fakat hekimler genelde diş çıkaran bir bebeğe ilaç içirilmesini pek önermemektedir. Zira bu ilaçlar ateş düşürdüğü için altta yatan farklı rahatsızlıkları fark etmemizi engeller. Ancak her şeye rağmen bebeğinizin sıkıntısını gideremiyorsanız şayet, mutlaka çocuk diş hekimine müracaat etmenizi tavsiye ederiz.

Bebeğinizin ilk diş muayenesi ve diş temizliği

Bebeğinizin birinci yaşına basmasıyla birlikte, düzenli olarak diş hekimliğine uğramaya başlamasının zamanı gelmiş demektir. Bebeğinizin dişleri çıkmaya başladığı eş zamanla beraber diş temizliğinin de başlaması gerekir. Bebeğinizin azı dişleri çıkana kadar çok rahatlıkla bebek mağazalarından bulabildiğiniz parmak fırçaları ile temizleyebilirsiniz. Ancak bazı anneler bu parmak fırçalarının iyi bir sonuç vermediği düşüncesinde olup onun yerine hijyenik ince bezi ılık su ile ıslatarak bu temizliği yaptıklarını dile getirmektedirler. Azı dişi çıktıktan sonra artık diş fırçası ile temizliğine geçilebilir.

Bebeğiniz ek gıdalar ile beslenmeye başladıktan sonra diş temizliğini bebek diş macunları ile yapabilirsiniz. Bebek diş macununu ise 3 yaşına kadar kullanılması önerilir. 3 yaşından sonra çocuk diş macununa geçiş yapabilirsiniz.

Çocuğunuza Diş Macunu Seçimi Nasıl Yapılmalıdır?

1 ve 3 yaş arasında çocuğunuzun yaşına uygun bir diş fırçası ile macunsuz veyahut florülsüz macun ile diş temizliğini yapabilirsiniz.

3 ve 6 yaş arasındaki çocuklar için ise; çok düşük oranda içinde florül barındıran çocuk diş macunu kullanabilirsiniz.

Ayrıca burada bebeklerde sıklıkla karşılaşılan biberon çürüklerinden bahsetmemiz gerekir. Biberon çürüğü denince hemen akla biberondan içilen sütler gelebilir fakat burada asıl kastedilen anne sütüdür. Zira anne sütünde, inek sütünden daha fazla şeker bulunmaktadır.

Biberon Çürüğü Neden Olur?

Uyku saatleri öncesi beslenen bebeklerin karnı doyduktan sonra mutlaka diş temizliği yapılıp o şekilde uyutulmalıdır. Özellikle gece saatleri bu temizliğe ayrı bir özen gösterilmesi gerekir. Çünkü bebeklerin henüz tükürük bezleri gelişmediğinden ağızda kalan besinlerin temizlenmesi gerçekleşmez. Ağızda kalan besin maddeleri temizlenmediğinde genellikle karanlık ve nemli ortamlarda bakteri üremesi çok sık görülür. Mesela gece yarısı uyanan bebeğinizi emzirdiğinizde burada oluşan bakterileri daha fazla körüklemiş oluyorsunuz bu da biberon çürüklerinin görülmesini kaçınılmaz kılıyor.

Biberon çürüklerinin yaşanması demek 20 süt dişinin neredeyse %80 ‘inin çürümesi anlamına gelmektedir. Bu durum da ileride kalıcı dişlerin sağlıksız olması demektir.

Süt dişlerinin önemi

Çocuğun beslenmesini sağlayan süt dişleri her bireyde 20 tane çıkmaktadır. Süt dişlerinin varlığı kendinden sonra çıkacak dişlerin tutunmasını ve korumasını sağlamaktadır. Ayrıca çene kemiği gelişimini etkilerken bir yandan da konuşmanın düzgün olması süt dişlerinin sağlıklı olmasına bağlıdır. Erken süt dişi kayıplarında doğal yer tutuculuk etkisini kaybedecektir. Dolayısıyla pedodontinin ilk amacı çocukları çürüksüz dişlerin olduğu bir geleceğe hazırlamaktır. Bu amaçla koruyucu diş hekimliği görevini üstlenmektedir.

Biberon çürüklerinden nasıl korunulur?

  • Eğer bebeğinizi emzirerek uyutuyorsanız ağız ve diş temizliği yaptıktan sonra uyumasını sağlamalısınız.
  • Çocuğunuz ağzında uzun süre biberon olmamalıdır. Özellikle içinde şeker içeren sıvılar varken ekstra özen gösteriniz.
  • Emzirdikten veya biberonla süt içtikten sonra her seferinde arkasından su içiriniz.
  • Biberon ile çocuğunuzu uyutmaya alıştırmayınız.
  • 1 yaşına gelen çocuğunuza biberon yerine bardaktan sıvı alınması alışmasını sağlayınız.
  • Biberonun sıcaklığını kontrol etmek için biberonu asla kendi ağzına almayınız, bunun yerine serçe parmağınız ile sıcaklığını kontrol edebilirsiniz.
  • Çocuğun dişlerine yapışan gıdaları tercih etmek yerine, sindirimi kolay lifli gıdaları tercih ediniz.
  • Hazır gıdaların diş çürükleri oluşumuna daha çok sebebiyet vermesi bilimsel olarak kanıtlanmış olup hazır gıdaların minimum seviyede tüketilmesine dikkat etmelisiniz.
  • Süt dişlerinin gelişimi tamamlanana kadar çocuğunuzun diş temizliği ile kendiniz ilgileniniz. Alt ve üst çenesini ayrı ayrı fırçalamaya özen gösteriniz.
  • Ayrıca bebeğinizin yüz ve çene kaslarını geliştirmek için emzirmeye çalışmalısınız.


Bir cevap yazın